Ciśnieniomierz nadgarstkowy czy naramienny?

Do pomiarów w domu wybierz automatyczny ciśnieniomierz naramienny, który przeszedł walidację kliniczną. Tak zalecają wytyczne Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (ESH). Nadgarstkowy ma sens tylko wtedy, gdy mankiet na ramię nie pasuje albo pomiar na ramieniu jest niemożliwy, na przykład przy bardzo grubym ramieniu. Nadgarstek musi być wtedy dokładnie na wysokości serca: każdy centymetr niżej zawyża wynik o około 0,8 mmHg, czyli 10 cm daje około 8 mmHg za dużo.

Dawid Szewczyk, twórca aplikacji · aktualizacja 11.10.2026

Dlaczego naramienny jest dokładniejszy

Ciśnieniomierz naramienny mierzy na tętnicy ramiennej, tam gdzie lekarz zakłada mankiet w gabinecie. Na nadgarstku sygnał pochodzi z dwóch tętnic naraz, więc aparatowi trudniej wyliczyć ciśnienie. Wynik zależy też od tego, na jakiej wysokości jest ręka i czy nadgarstek jest zgięty albo odgięty. Dlatego nawet aparaty nadgarstkowe, które przeszły walidację w badaniu, w codziennym użyciu częściej się mylą.

Praktyczne wytyczne ESH z 2021 roku mówią wprost: aparatów nadgarstkowych co do zasady się nie zaleca, bo są mniej dokładne i łatwiej użyć ich niewłaściwie. Walidowany aparat nadgarstkowy można rozważyć u osób z bardzo grubym ramieniem, gdy pomiar na ramieniu jest niemożliwy albo niewiarygodny.

Ile zmienia wysokość ręki

Mankiet, na ramieniu czy na nadgarstku, powinien być na wysokości serca. Każdy centymetr różnicy zmienia wynik o około 0,8 mmHg (dokładniej 0,77 mmHg). Gdy mankiet jest poniżej serca, wynik wychodzi za wysoki, gdy powyżej — za niski. Przesuwają się obie liczby, górna i dolna.

Przykład: rzeczywiste ciśnienie wynosi 128/82 mmHg, ale nadgarstek jest 15 cm poniżej serca. Aparat doda około 12 mmHg (15 × 0,77 ≈ 12) i pokaże mniej więcej 140/94. Zamiast ciśnienia prawidłowego w dzienniczku pojawi się wynik z przedziału nadciśnienia 1. stopnia. Ten sam błąd zdarza się przy aparacie naramiennym, gdy ręka zwisa wzdłuż ciała, ale przy nadgarstku dużo łatwiej o niego: wystarczy opuścić dłoń na kolana.

Kiedy nadgarstkowy ma sens

• Bardzo grube ramię. Przy obwodzie ramienia powyżej 42 cm najpierw sprawdź, czy do aparatu naramiennego jest duży mankiet w kształcie stożka. Wytyczne ESH go zalecają, bo zwykły prostokątny może zawyżać wynik. Nadgarstkowy zostaje na wypadek, gdy żaden mankiet na ramię nie pasuje.
• Pomiar na ramieniu sprawia dużą trudność, na przykład osobie starszej, która nie da rady sama założyć mankietu. Wytyczne wymieniają tę sytuację jako jedną z niewielu, w których można rozważyć aparat nadgarstkowy.

Jeśli mierzysz na nadgarstku:

1. Usiądź z oparciem pod plecami i odpocznij 5 minut, jak przy każdym pomiarze.
2. Załóż mankiet na gołą skórę, tak jak pokazuje instrukcja aparatu.
3. Oprzyj łokieć na stole i podłóż pod przedramię poduszkę albo złożony ręcznik, tak żeby nadgarstek był na wysokości serca.
4. Trzymaj nadgarstek prosto, nie zginaj go ani nie odginaj. W trakcie pomiaru się nie ruszaj i nie mów.

Rozmiar mankietu ma znaczenie

Za mały mankiet zawyża wynik, za duży zaniża. Zmierz obwód ramienia centymetrem krawieckim w połowie odległości między barkiem a łokciem i sprawdź, czy mieści się w zakresie podanym na mankiecie albo w instrukcji. Wiele aparatów ma mankiety uniwersalne, które pasują na ramię większości dorosłych, ale one też muszą być objęte walidacją aparatu.

Jak sprawdzić, czy aparat jest walidowany

Znak CE oznacza, że aparat spełnia wymagania bezpieczeństwa. Nie oznacza, że ktoś sprawdził jego dokładność w badaniu klinicznym. Według ESH spośród ponad 4000 ciśnieniomierzy na rynku mniej niż 10% przeszło uznany protokół walidacji.

Przed zakupem sprawdź model na liście STRIDE BP. To międzynarodowa lista aparatów sprawdzonych w badaniach klinicznych, związana z Europejskim Towarzystwem Nadciśnienia Tętniczego. Zwróć uwagę, czy na liście jest dokładnie Twój model, a nie tylko podobny tego samego producenta. Za najlepszy wybór ESH uznaje aparat naramienny z walidacją z ostatnich 10 lat, który zapisuje pomiary w pamięci.

Jak porównać dwa aparaty

Jeśli masz nadgarstkowy i kupujesz naramienny albo chcesz sprawdzić stary aparat, porównaj je na tej samej ręce, na zmianę:

1. Po 5 minutach siedzenia zmierz aparatem naramiennym, odczekaj minutę i zmierz nadgarstkowym.
2. Powtórz to jeszcze dwa razy, tak żeby każdym aparatem zrobić trzy pomiary. Za każdym razem pilnuj właściwej pozycji ręki.
3. Policz średnią z trzech pomiarów dla każdego aparatu.

Przykład: naramienny pokazał górne ciśnienie 132, 128 i 130 mmHg (średnio 130), nadgarstkowy 141, 136 i 139 mmHg (średnio 139). Nadgarstkowy w każdej parze pokazuje 8–9 mmHg więcej. Taką różnicę dałby nadgarstek trzymany około 10–12 cm poniżej serca, więc najpierw popraw pozycję i powtórz porównanie.

Kilka mmHg różnicy między pojedynczymi pomiarami to normalne, bo ciśnienie zmienia się z minuty na minutę. Jeśli różnica zostaje i zawsze idzie w tę samą stronę, zabierz oba aparaty na wizytę i porównaj je z aparatem w gabinecie. Wytyczne nie podają jednej granicy dla takiego domowego testu. Zwracają za to uwagę, że nawet aparat, który dobrze wypadł w badaniach, u niektórych osób mierzy źle, i nie da się tego przewidzieć po samych cechach pacjenta.

Co zapisać w dzienniczku

Lekarz powinien wiedzieć, czym i gdzie mierzysz. Przy pomiarach z nadgarstka dopisz w notatce „nadgarstek” i rękę, np. „nadgarstek, lewa”. Po zmianie aparatu zanotuj to przy pierwszym pomiarze, np. „nowy aparat naramienny”. Bez tej informacji spadek średniej o 8 mmHg wygląda jak skutek leczenia, a może być tylko skutkiem zmiany aparatu. Przez 7 dni przed wizytą mierz jednym aparatem.

W aplikacji wpisujesz to w notatce przy pomiarze. Notatka trafia do raportu PDF obok wyniku, więc lekarz zobaczy ją przy każdej liczbie. Jak zebrać pomiary przed wizytą, opisujemy w tekście Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie w domu.

Kiedy nie czekać na wizytę

Jeśli ciśnienie wynosi 180/110 lub więcej i towarzyszy mu ból w klatce piersiowej, duszność, zaburzenia mowy lub widzenia albo silny ból głowy — dzwoń pod 112.