Dzienniczek ciśnienia i cukru

Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie w domu

Przez 7 dni przed wizytą mierz ciśnienie rano i wieczorem, za każdym razem dwa razy w odstępie 1–2 minut, po 5 minutach siedzenia. Lekarz ocenia średnią ze wszystkich pomiarów: według wytycznych ESH w domu za podwyższoną uznaje się średnią 135/85 mmHg lub wyższą.

Krok po kroku

  1. Pół godziny przed pomiarem bez kawy, papierosa i wysiłku. Wcześniej skorzystaj z toalety, bo pełny pęcherz podnosi wynik.
  2. Usiądź na krześle z oparciem, stopy płasko na podłodze, nogi nieskrzyżowane.
  3. Załóż mankiet na gołe ramię, 2–3 cm nad zgięciem łokcia. Podwinięty rękaw nie może uciskać ręki.
  4. Połóż rękę na stole tak, żeby mankiet był na wysokości serca.
  5. Odpocznij 5 minut w ciszy. W trakcie pomiaru nie rozmawiaj i się nie ruszaj.
  6. Zmierz dwa razy w odstępie 1–2 minut i zapisz oba wyniki razem z pulsem i godziną.

Kiedy i ile razy mierzyć

Wytyczne ESH zalecają mierzyć przez 7 kolejnych dni przed wizytą (co najmniej 3 dni):

Z tygodnia zbiera się 28 wyników. Pojedynczy pomiar o przypadkowej porze mówi niewiele, bo ciśnienie zmienia się w ciągu dnia, a nawet między dwoma pomiarami zrobionymi minutę po minucie.

Jak policzyć średnią

Lekarz patrzy na średnią, nie na pojedyncze wyniki. Według wytycznych ESH pomija się pierwszy dzień (wyniki bywają wtedy wyższe, bo pomiar jest jeszcze nowy i stresuje) i uśrednia wszystkie pozostałe pomiary. Przykład z 6 dni po 4 pomiary:

Średnia ogólna jest tuż pod progiem 135/85, ale poranna go przekracza. Dlatego warto pokazać lekarzowi średnie rano i wieczorem osobno. Więcej o tym w tekście Dlaczego ciśnienie rano jest wyższe niż wieczorem?

Najczęstsze błędy

Jaki ciśnieniomierz i na której ręce

Najdokładniejsze są automatyczne ciśnieniomierze naramienne. Nadgarstkowe są wygodne, ale łatwiej o błąd, bo wynik zależy od ułożenia ręki. Wytyczne zalecają je tylko wtedy, gdy mankiet na ramię nie pasuje. Listę aparatów sprawdzonych w badaniach klinicznych prowadzi STRIDE BP. Więcej w tekście Ciśnieniomierz nadgarstkowy czy naramienny?

Za pierwszym razem zmierz ciśnienie na obu rękach. Potem mierz na tej, która daje wyższy wynik. Jeśli różnica w górnym ciśnieniu stale przekracza 15 mmHg, powiedz o tym lekarzowi.

Kiedy nie czekać na wizytę

Jeśli ciśnienie wynosi 180/110 lub więcej i towarzyszy mu ból w klatce piersiowej, duszność, zaburzenia mowy lub widzenia albo silny ból głowy — dzwoń pod 112.

Pytania

Ile razy dziennie mierzyć ciśnienie?

Przed wizytą: rano i wieczorem przez 7 dni, za każdym razem dwa pomiary w odstępie 1–2 minut. Gdy ciśnienie jest wyrównane, to lekarz ustala, jak często mierzyć.

Na której ręce mierzyć ciśnienie?

Za pierwszym razem na obu. Potem zawsze na tej, na której wynik był wyższy.

Czy ciśnieniomierz nadgarstkowy jest dokładny?

Bywa mniej dokładny niż naramienny, bo nadgarstek musi być dokładnie na wysokości serca. Wytyczne zalecają aparat naramienny.

Mierzyć ciśnienie przed lekami czy po?

Rano przed lekami. Wtedy widać, czy lek z poprzedniego dnia działa jeszcze do kolejnej dawki.

Źródła

  1. Mancia G. et al. 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. Journal of Hypertension, 2023. doi.org/10.1097/HJH.0000000000003480
  2. Williams B. et al. 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. European Heart Journal, 2018. doi.org/10.1093/eurheartj/ehy339

Przydatne do wizyty