Dzienniczek ciśnienia i cukru
Jakie tętno jest w normie?
U dorosłego w spoczynku prawidłowe tętno to 60–100 uderzeń na minutę. Wytrenowani mają często 45–60 i to też jest w porządku. Powyżej 100 w spoczynku to tachykardia, poniżej 60 z zawrotami głowy lub omdleniami to powód do wizyty. Przy nadciśnieniu wytyczne ESH 2023 uznają tętno spoczynkowe powyżej 80/min za czynnik zwiększający ryzyko sercowo-naczyniowe.
Tętno z ciśnieniomierza
Większość ciśnieniomierzy pokazuje trzecią liczbę: puls. To tętno w trakcie pomiaru, więc ma sens tylko wtedy, gdy pomiar był zrobiony prawidłowo: po 5 minutach siedzenia, bez kawy i wysiłku. Tętno zmierzone zaraz po wejściu po schodach będzie wyższe i nic nie mówi o tętnie spoczynkowym.
Normy w skrócie
- 60–100/min: prawidłowe tętno spoczynkowe u dorosłych.
- Poniżej 60/min: bradykardia. U osób aktywnych fizycznie i po niektórych lekach (beta-blokery) zwykle bez znaczenia. Z zawrotami głowy, osłabieniem lub omdleniami trzeba to zgłosić lekarzowi.
- Powyżej 100/min w spoczynku: tachykardia. Bywa po kawie, w stresie, przy gorączce, odwodnieniu, chorobach tarczycy. Jeśli utrzymuje się w spoczynku albo jest nieregularne, idź do lekarza.
- Powyżej 80/min przy nadciśnieniu: według ESH 2023 dodatkowy czynnik ryzyka, warto o nim powiedzieć przy wizycie.
Nieregularne tętno
Jeśli ciśnieniomierz sygnalizuje nieregularny rytm (ikonka serca z falą), a zdarza się to w kolejnych pomiarach, powiedz o tym lekarzowi. To może być migotanie przedsionków, które często nie daje objawów, a wymaga leczenia. Ciśnieniomierz nie stawia diagnozy, potrzebne jest EKG.
Jak zapisywać
Zapisuj puls razem z ciśnieniem przy każdym pomiarze, rano i wieczorem. W serii 7-dniowej lekarz zobaczy średnie tętno i to, czy rośnie razem z ciśnieniem. Jak robić taką serię, opisujemy w tekście Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie w domu.
Kiedy dzwonić pod 112
Tętno powyżej 150/min w spoczynku, poniżej 40/min z osłabieniem albo każde tętno z bólem w klatce piersiowej, dusznością lub utratą przytomności.
Pytania
Jakie tętno jest prawidłowe w spoczynku?
60–100 uderzeń na minutę u dorosłych. U osób wytrenowanych 45–60 też jest prawidłowe.
Czy tętno 100 to za dużo?
W spoczynku 100/min to górna granica normy. Jeśli tak jest regularnie po 5 minutach siedzenia, warto to sprawdzić u lekarza.
Czy tętno 55 jest groźne?
Zwykle nie, zwłaszcza u osób aktywnych lub biorących beta-blokery. Jeśli towarzyszą mu zawroty głowy, osłabienie albo omdlenia, zgłoś to lekarzowi.
Dlaczego tętno przy nadciśnieniu ma znaczenie?
Wytyczne ESH 2023 traktują tętno spoczynkowe powyżej 80/min u osób z nadciśnieniem jako dodatkowy czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego.
Źródła
- Mancia G. et al. 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. Journal of Hypertension, 2023. doi.org/10.1097/HJH.0000000000003480
- Williams B. et al. 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. European Heart Journal, 2018. doi.org/10.1093/eurheartj/ehy339